BÀI 14:

BÀI GIẢNG VỀ NƯỚC TRỜI BẰNG DỤ NGÔN

(Mt 13,1-58)

Câu 1: Trọng tâm của Tin Mừng Mát-thêu chương 13 là gì?

Thưa: Chương 13 bao gồm các dụ ngôn nói về mầu nhiệm Nước Trời và lý do tại sao Chúa Giêsu lại giảng dạy bằng dụ ngôn. Chương này bắt đầu với những từ sau: “¹Hôm ấy, Đức Giê-su từ trong nhà đi ra ngồi ở ven Biển Hồ. ²Dân chúng tụ họp bên Người rất đông, nên Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn tất cả dân chúng thì đứng trên bờ. ³Người dùng dụ ngôn mà nói với họ nhiều điều”.

Câu 2: Chúa Giêsu bắt đầu với dụ ngôn gì? (13,3b-9)

Thưa: Chúa Giêsu bắt đầu với dụ ngôn người gieo giống. Người nói: “Người gieo giống đi ra gieo giống.⁴Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất. ⁵Có những hạt rơi trên nơi sỏi đá, chỗ đất không có nhiều ; nó mọc ngay, vì đất không sâu; ⁶nhưng khi nắng lên, nó liền bị cháy, và vì thiếu rễ nên bị chết khô. ⁷Có những hạt rơi vào bụi gai, gai mọc lên làm nó chết nghẹt. ⁸Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả: hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục. ⁹Ai có tai thì nghe.”

Câu 3: Khi Chúa Giêsu kể dụ ngôn đó xong thì chuyện gì xảy ra? (13,10-17)

Thưa: Khi Chúa kể dụ ngôn đó xong, các môn đệ đến gần hỏi Đức Giê-su rằng: “Sao Thầy lại dùng dụ ngôn mà nói với họ?” ¹¹Người đáp: “Bởi vì anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không. ¹²Ai đã có thì được cho thêm, và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy mất ¹³Bởi thế, nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không nhìn, nghe mà không nghe không hiểu. ¹⁴Thế là đối với họ đã ứng nghiệm lời sấm của ngôn sứ I-sai-a, rằng: Các ngươi có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy; ¹⁵vì lòng dân này đã ra chai đá: chúng đã bịt tai nhắm mắt, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe, và lòng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa chúng cho lành. ¹⁶“Còn anh em, mắt anh em thật có phúc vì được thấy, tai anh em thật có phúc, vì được nghe. ¹⁷Quả thế, Thầy bảo thật anh em, nhiều ngôn sứ và nhiều người công chính đã mong mỏi thấy điều anh em đang thấy, mà không được thấy, nghe điều anh em đang nghe, mà không được nghe”.

Câu 4: Ý nghĩa chính của đoạn Tin Mừng trên là gì?

Thưa: Các câu trên bao gồm hai ý sau đây:

• Khi nói “anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời”, Chúa có ý nói rằng chính Chúa đã ban cho họ ơn hiểu biết về những điều Ngài giảng dạy về Nước Trời.
• Thứ hai, khi trích dẫn Is 6,9 ở câu 14-15, Chúa Giêsu có ý nói rằng: Những người ngoan cố-những người cố ý chống lại Chúa Giêsu ở chương 11-12-chỉ đáng được dạy theo hình thức dụ ngôn. Các dụ ngôn không khuyến khích sự ngoan cố, chúng chỉ làm cho người ta dễ dàng ngoan cố hơn và “đánh mất những gì mình đã có”.

Câu 5: Dụ ngôn người gieo giống có ý nghĩa như thế nào? (13,19-23)

Thưa: Chính Chúa đã giải thích dụ ngôn đó như sau: “¹⁹Hễ ai nghe lời rao giảng Nước Trời mà không hiểu, thì quỷ dữ đến cướp đi điều đã gieo trong lòng người ấy: đó là kẻ đã được gieo bên vệ đường. ²⁰Còn kẻ được gieo trên nơi sỏi đá, đó là kẻ nghe Lời và liền vui vẻ đón nhận. ²¹Nhưng nó không đâm rễ mà là kẻ nhất thời: khi gặp gian nan hay bị ngược đãi vì Lời, nó vấp ngã ngay. ²²Còn kẻ được gieo vào bụi gai, đó là kẻ nghe Lời, nhưng nỗi lo lắng sự đời, và bả vinh hoa phú quý bóp nghẹt, khiến Lời không sinh hoa kết quả gì. ²³Còn kẻ được gieo trên đất tốt, đó là kẻ nghe Lời và hiểu, thì tất nhiên sinh hoa kết quả và làm ra, kẻ được gấp trăm, kẻ được sáu chục, kẻ được ba chục.”

Câu 6: Hãy kể lại nội dung dụ ngôn cỏ lùng? (Mt 13,24-30)

Thưa: Đức Giêsu trình bày cho dân chúng nghe một dụ ngôn khác: “Nước Trời ví như chuyện người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. ²⁵Khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa, rồi đi mất. ²⁶Khi lúa mọc lên và trổ bông, thì cỏ lùng cũng xuất hiện. ²⁷Đầy tớ mới đến thưa chủ nhà rằng: ‘Thưa ông, không phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy?’ ²⁸Ông đáp: ‘Kẻ thù đã làm đó!’ Đầy tớ nói: ‘Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không?’ ²⁹Ông đáp: ‘Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. ³⁰Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt. Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt: hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi.’”

Câu 7: Khi Đức Giêsu và các môn đệ về nhà, Đức Giêsu đã giải thích dụ ngôn cỏ lùng cho các môn đệ như thế nào? (Mt 13,37-43)

Thưa: ³⁷Đức Giêsu đáp: “Kẻ gieo hạt giống tốt là Con Người. ³⁸Ruộng là thế gian. Hạt giống tốt, đó là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái Ác Thần. ³⁹Kẻ thù đã gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. ⁴⁰Vậy, như người ta nhặt cỏ lùng rồi lấy lửa đốt đi thế nào, thì đến ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy. ⁴¹Con Người sẽ sai các thiên thần của Người tập trung mọi kẻ làm gương mù gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác, mà tống ra khỏi Nước của Người, ⁴²rồi quăng chúng vào lò lửa ; ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng. ⁴³Bấy giờ người công chính sẽ chói lọi như mặt trời, trong Nướccủa Cha họ. Ai có tai thì nghe.

Câu 8: Ý nghĩa của dụ ngôn này là gì?

Thưa: Dụ ngôn này chỉ có trong Tin Mừng Mátthêu. Nó khái quát hóa một cách xuất sắc ba chủ đề cốt lõi: thứ nhất, mầu nhiệm Nước Trời trong trạng thái hỗn hợp; thứ hai lòng kiên nhẫn bao la của Thiên Chúa, và thứ ba, hy vọng vững chắc vào phán xét cuối cùng công minh.

· Dụ ngôn trình bày một cái nhìn hiện thực: trong thế gian cũng như trong Giáo Hội hữu hình, người lành và kẻ dữ, con cái Nước Trời và con cái Ác Thần vẫn tồn tại lẫn lộn, đôi khi khó phân biệt rõ ràng.

· Lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa: không phải Ngài thờ ơ với sự dữ, nhưng thời hiện tại là thời của ân sủng.

· Cuối cùng, nó khơi dậy một niềm lạc quan siêu nhiên mạnh mẽ: dù sự dữ có vẻ ngự trị tạm thời, lịch sử vẫn nằm trong bàn tay chủ quyền của Thiên Chúa, Đấng sẽ phân chia dứt khoát và công bằng vào “mùa gặt” – ngày tận thế. Như vậy, nó mời gọi thái độ vừa khiêm tốn vừa tin tưởng vào Thiên Chúa.trước mầu nhiệm thiện-ác trong thế giới hôm nay.

Câu 9: Đức Giêsu còn có dụ ngôn nào để nhấn mạnh chiều kích khác của Nước Trời không? (13,31-32)

Thưa: Có. Ngài dùng dụ ngôn hạt cải để dạy về sự tương phản: Giáo hội có thể khởi đầu nhỏ bé với một nhóm nhỏ, nhưng kết quả cuối cùng thì đáng ngạc nhiên với một số đông. Người nói: “Nước Trời cũng giống như chuyện hạt cải người nọ lấy gieo trong ruộng mình. ³²Tuy nó là loại nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi lớn lên, thì lại là thứ lớn nhất; nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được.”

Câu 10: Chúa Giêsu có dạy gì về sức sống nội tại của Nước Thiên Chúa không?

Thưa: Chúa Giêsu kể một dụ ngôn về “men trong bột” để cho thấy rằng: Nước Thiên Chúa giống như men trong bột. Dù nhỏ bé và kín đáo, men vẫn mang một sức sống nội tại mạnh mẽ, có khả năng thấm nhập và biến đổi toàn bộ khối bột thành cái gì đó hoàn toàn mới mẻ, thơm ngon, đồng thời vẫn giữ được sự liên tục với bột ban đầu. Ngài nói: “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men.” (13,33).

Câu 11 : Hãy kể lại dụ ngôn kho báu và dụ ngôn viên ngọc quý? (13,44-46)

Thưa: ⁴⁴“Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.⁴⁵“Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. ⁴⁶Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.

Câu 12 : Ý nghĩa của hai dụ ngôn này là gì?

Thưa: Cả hai dụ ngôn đều chỉ ra rằng Nước Trời có giá trị tối thượng và đến như cơ hội của một đời người. Sự hiện diện của nó gợi lên niềm vui, nhưng cần phải quyết đoán nếu một người muốn tận dụng cơ hội. Người ta không thể sở hữu kho báu hoặc viên ngọc trai mà không phải dấn thân hết sức. Cái giá phải trả rất cao vì cả hai người tìm thấy đều phải bán mọi thứ để có được nó. Cũng như các tông đồ đã từ bỏ mọi thứ để theo Chúa Giêsu, chúng ta cũng cần hi sinh mọi thứ mình có để có thể đạt được Nước Trời.

Câu 13: Chúa Giêsu có kể dụ ngôn đặc biệt nào nói về ngày tận thế không? (13,47-49)

Thưa: Có. Dụ ngôn này cho thấy phán xét cuối cùng chắc chắn sẽ đến và mang tính dứt khoát. Người kể: ⁴⁷“Nước Trời lại còn giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá. ⁴⁸Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài. ⁴⁹Đến ngày tận thế, cũng sẽ xảy ra như vậy. Các thiên thần sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, ⁵⁰rồi quăng chúng vào lò lửa. Ở đó, chúng sẽ phải khóc lóc nghiến răng”.

Câu 14: Chúng ta có thể tóm lại ý nghĩa của Mát thêu chương 13 hay không?

Thưa: Chúng ta có thể tóm lại chương này cách đơn giản nhất như sau: Chúa Giêsu tuyên bố rằng vương quốc đã đến, tuy nhiên nó đã đến dưới hình thức bí mật hoặc được che giấu, cho nên nó không lấn át trật tự hiện tại của mọi việc. Do đó, nó đòi hỏi đức tin và sự cam kết để biết và trải nghiệm vương quốc trong thời kỳ tạm thời và lạ lùng của hiện tại. Chỉ những người có đức tin và dấn thân mới được ban ơn để biết những mầu nhiệm về vương quốc Thiên Chúa hiện đang được biểu lộ trên trái đất.

BAN GIÁO LÝ ĐỨC TIN GPTB