MÁT THÊU CHƯƠNG 12

(Mt 12,1-50)

Câu 1: Trọng tâm của Mát-thêu chương 12 là gì?

Thưa: Nếu Mátthêu chương 11 cho chúng ta thấy một số câu hỏi được nêu ra về danh tính và sứ mệnh của Chúa Giêsu, chương 12 đi xa hơn nữa khi cho chúng ta thấy sự đối đầu công khai của người Do thái, đặc biệt là các nhà lãnh đạo, đối với Đức Giêsu. Ngoài ra, chương này cũng đề cập đến quyền năng Thánh Thần, Nước Thiên Chúa, gia đình Đức Giêsu…

Câu 2: Chương 12 có thể chia làm mấy phần?

Thưa: Chúng ta có thể tạm thời phân chia Mát-thêu chương 12 thành những phần sau:

183. Phần đầu (12,1-21) nói về sự chống đối của người Pharisêu (12,1-14), và kết thúc với khẳng định rằng Đức Giêsu đến trong hình ảnh người tôi tớ khiêm tốn để cứu độ nhân loại (12,15-21).
183. Phần giữa (12,22-45), để chống lại lời cáo buộc Đức Giêsu dùng Beelzebul để trừ quỷ (12,24), Ngài cho biết quyền năng của Ngài đến từ Thánh Thần nội tại trong Ngài và kết án nặng nề (12, 34. 41-42) "thế hệ gian ác này" (12,45).
183. Phần cuối (12,46-50) mô tả gia đình mới của Chúa Giêsu: những người vâng phục ý Cha trên trời.

Câu 3: Hãy kể lại cuộc tranh luận đầu tiên giữa Đức Giêsu và Người Pharisêu trong chương 12? (Mt 12,1-8)

Thưa: Thánh Mát-thêu kể: “¹Hôm ấy, vào ngày sa-bát, Đức Giê-su đi băng qua một cánh đồng lúa; các môn đệ thấy đói và bắt đầu bứt lúa ăn. ²Người Pha-ri-sêu thấy vậy, mới nói với Đức Giê-su: “Ông coi, các môn đệ ông làm điều không được phép làm ngày sa-bát!” ³Người đáp: “Các ông chưa đọc trong Sách sao? Ông Đa-vít đã làm gì, khi ông và thuộc hạ đói bụng? ⁴Ông vào nhà Thiên Chúa, và đã cùng thuộc hạ ăn bánh tiến. Thứ bánh này, họ không được phép ăn, chỉ có tư tế mới được ăn mà thôi. ⁵Hay các ông chưa đọc trong sách Luật rằng ngày sa-bát, các tư tế trong Đền Thờ vi phạm luật sa-bát mà không mắc tội đó sao? ⁶Tôi nói cho các ông hay: ở đây còn lớn hơn Đền Thờ nữa. ⁷Nếu các ông hiểu được ý nghĩa của câu này: Ta muốn lòng nhân chứ đâu cần lễ tế, ắt các ông đã chẳng lên án kẻ vô tội. ⁸Quả thế, Con Người làm chủ ngày sa-bát.”

Câu 4: Sau đó, Đức Giêsu làm gì? (Mt 12,9-14)

Thưa: ⁹Đức Giê-su bỏ đó mà đi vào hội đường của họ. ¹⁰Tại đây, có người bị bại một tay. Người ta hỏi Đức Giê-su rằng: “Có được phép chữa bệnh ngày sa-bát không?” Họ hỏi thế là để tố cáo Người. ¹¹Người đáp: “Ai trong các ông có một con chiên độc nhất bị sa hố ngày sa-bát, lại không nắm lấy nó và kéo lên sao? ¹²Mà người thì quý hơn chiên biết mấy! Vì thế, ngày sa-bát được phép làm điều lành.” ¹³Rồi Đức Giê-su bảo người bại tay: “Anh giơ tay ra!” Người ấy giơ ra và tay liền trở lại bình thường lành mạnh như tay kia. ¹⁴Ra khỏi đó, nhóm Pha-ri-sêu bàn bạc để tìm cách giết Đức Giê-su.

Câu 5 : Phải chăng hai câu chuyện trên cho thấy cách hiểu về ý nghĩa của ngày Sa-bát của Đức Giêsu khác với người Do thái?

Thưa: Đúng như vậy. Thiên Chúa đã truyền cho dân Do thái giữ ngày Sa-bát bằng cách kiêng làm việc. Đây là ngày nghỉ ngơi để chiêm ngắm công trình sáng tạo của Thiên Chúa và vui hưởng sự tự do mà Thiên Chúa ban tặng (Xh 20,8-11 và Đnl 5,12-15). Như vậy, ngày Sa-bát là ngày của niềm vui hoan lạc, ngày của sự phục hồi tương quan với Thiên Chúa và tạo vật, ngày của hồng ân cứu độ. Hiểu như thế, ngày Sa-bát hướng đến sự toàn vẹn của con người. Chúa Giêsu đã hiểu được ý nghĩa tối hậu của ngày Sabát, cho nên Ngài đã dạy rằng “ngày sa-bát được phép làm điều lành”(12,12) và rằng “Con Người làm chủ ngày sa-bát” (12,8). Trong khi đó, người Do thái không hiểu ý nghĩa của việc “giữ ngày Sabát” nên họ đã chống đối Đức Giêsu.

Câu 6: Sau đó, Tin Mừng Mát-thêu nói gì về Đức Giêsu?

Thưa: Mát-thêu viết:¹⁵Biết vậy, Đức Giê-su lánh khỏi nơi đó. Dân chúng theo Người đông đảo và Người chữa lành hết. ¹⁶Người còn cấm họ không được tiết lộ Người là ai. ¹⁷Như thế là để ứng nghiệm lời ngôn sứ I-sai-a đã nói: ¹⁸Đây là Người Tôi Tớ Ta đã tuyển chọn, đây là người Ta yêu dấu: Ta hài lòng về Người. Ta cho Thần Khí Ta ngự trên Người. Người sẽ loan báo công lý trước muôn dân.¹⁹Người sẽ không cãi vã, không kêu to, chẳng ai nghe thấy Người lên tiếng giữa phố phường. ²⁰Cây lau bị giập, Người không đành bẻ gãy, tim đèn leo lét, chẳng nỡ tắt đi, cho đến khi Người đưa công lý đến toàn thắng, ²¹và muôn dân đặt niềm hy vọng nơi danh Người.

Câu 7: Thánh Mát-thêu có ý gì khi viết như thế?

Thưa: Đặt trong mạch văn của Mát-thêu 12,1-21, chúng ta nhận ra: tác giả trích dẫn một đoạn dài từ sách ngôn sứ Isaia (12,17-21; x. Is 42,1-4) để với nói người đọc rằng, Đức Giêsu chính là Đấng khôi phục ý nghĩa thật sự của ngày Sa-bát. Ngài làm điều đó không phải bằng cách tranh cãi hay áp đặt luật lệ, mà bằng cách sống trọn vẹn vai trò “Người Tôi Tớ của Thiên Chúa” – một Đấng rất hiền lành, khiêm tốn và đầy lòng thương xót, đến để chữa lành chứ không lên án, như lời của ngôn sứ Isaia.

Câu 8: Hãy kể lại câu chuyện người Pharisêu cho rằng Đức Giêsu nhờ quỷ vương Bê-en-dê-bun để trừ quỷ?

Thưa: ²²Bấy giờ họ đem đến cho Đức Giê-su một người bị quỷ ám vừa mù lại vừa câm. Người chữa anh ta, khiến anh nói và thấy được. ²³Tất cả dân chúng đều sửng sốt và nói: “Ông này chẳng phải là Con vua Đa-vít sao?” ²⁴Nghe vậy, những người Pha-ri-sêu nói rằng: “Ông này trừ được quỷ chỉ là nhờ dựa thế quỷ vương Bê-en-dê-bun.”

Câu 9: Khi đó, Đức Giêsu đã phản ứng thế nào?

Thưa: ²⁵Biết ý nghĩ của họ, Đức Giê-su nói: “Bất cứ nước nào tự chia rẽ, thì sẽ điêu tàn. Bất cứ thành nào hay nhà nào tự chia rẽ, thì sẽ không tồn tại. ²⁶Nếu Xa-tan trừ Xa-tan, thì Xa-tan tự chia rẽ: nước nó tồn tại sao được? ²⁷Nếu tôi dựa thế Bê-en-dê-bun mà trừ quỷ, thì đệ tử các ông dựa thế ai mà trừ? Bởi vậy, chính họ sẽ xét xử các ông. ²⁸Còn nếu tôi dựa vào Thần Khí của Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì quả là triều đại Thiên Chúa đã đến giữa các ông.²⁹Làm sao người ta có thể vào nhà một kẻ mạnh và cướp của được, nếu không trói kẻ mạnh ấy trước đã, rồi mới cướp sạch nhà nó? ³⁰“Ai không đi với tôi, là chống lại tôi; và ai không cùng tôi thu góp, là phân tán. ³¹Vì thế, tôi nói cho các ông hay: mọi tội, kể cả tội nói phạm thượng, cũng sẽ được tha cho loài người, chứ tội nói phạm đến Thần Khí sẽ chẳng được tha. ³²Ai nói phạm đến Con Người thì được tha; nhưng ai nói phạm đến Thánh Thần sẽ chẳng được tha, cả đời này lẫn đời sau.

Câu 10 : Đoạn Kinh Thánh trên có ý nghĩa gì?

Thưa: Đoạn Kinh Thánh này có những ý nghĩa gắn kết với nhau:

183. Bản tính và sứ vụ của Đức Giêsu: Ngài không phải là tay sai của Satan, mà chính là Đấng mạnh mẽ hơn Satan, đến trừ diệt nó trong sức mạnh và quyền năng của Thánh Thần. Đây là một tuyên bố Messianic mạnh mẽ: Đức Giêsu thực thi vai trò Người Tôi Tớ (từ 12,18-21) không chỉ bằng sự hiền lành mà còn bằng quyền năng Thánh Thần, chiến thắng sự dữ từ bên trong.

183. Sự hiện diện của Nước Thiên Chúa: Việc Đức Giêsu dùng quyền năng Thánh Thần để trừ quỷ là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Nước Thiên Chúa đã thực sự đến và đang xâm nhập vào lịch sử, đánh bại vương quốc của sự tối tăm.
183. Tội phạm đến Thánh Thần: Ai không đứng về phía Đức Giêsu là đang chống lại Ngài. Và đặc biệt, tội nói phạm đến Thánh Thần (tức là cố tình quy kết công việc tốt lành của Thánh Thần cho quỷ dữ) sẽ không bao giờ được tha.

Câu 11: Đức Giêsu nói gì về mối quan hệ giữa trái tim và lời nói?

Thưa: Người nói: ³³“Cây mà tốt thì quả cũng tốt; cây mà sâu thì quả cũng sâu, vì xem quả thì biết cây. ³⁴Loài rắn độc kia, xấu như các người, thì làm sao nói điều tốt được? Vì lòng có đầy, miệng mới nói ra. ³⁵Người tốt thì rút cái tốt từ kho tàng tốt của mình; kẻ xấu thì rút cái xấu từ kho tàng xấu của mình. ³⁶Tôi nói cho các người hay: đến Ngày phán xét, người ta sẽ phải trả lời về mọi điều vô ích mình đã nói. ³⁷Vì nhờ lời nói của anh mà anh sẽ được trắng án; và cũng tại lời nói của anh mà anh sẽ bị kết án.”

Câu 12: Đoạn Kinh Thánh trên nhắc nhở chúng ta điều gì?

Thưa: Đoạn này nói về mối tương quan giữa nội tâm và lời nói: “Lòng có đầy, miệng mới nói ra”. Đây không chỉ là một nguyên tắc đạo đức thông thường, mà là một chân lý sâu xa: trái tim con người sẽ quyết định số phận đời đời, vì lời nói là hoa quả tự nhiên và không thể che giấu của trái tim ấy. Đoạn Lời Chúa trên đây mời gọi mỗi người một hoán cải triệt để từ bên trong, tích trữ kho tàng tốt lành, và sử dụng lời nói như một công cụ xây dựng Nước Thiên Chúa, trước khi lời nói trở thành chứng cứ không thể thay đổi trong Ngày Phán Xét.

Câu 13: Khi những người Pha-ri-sêu xin Đức Giêsu làm một dấu lạ, Người đáp thế nào?

Thưa: ³⁹Người đáp: “Thế hệ gian ác và ngoại tình này đòi dấu lạ. Nhưng chúng sẽ không được dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ngôn sứ Giô-na. ⁴⁰Quả thật, ông Giô-na đã ở trong bụng kình ngư ba ngày ba đêm thế nào, thì Con Người cũng sẽ ở trong lòng đất ba ngày ba đêm như vậy. ⁴¹Trong cuộc phán xét, dân thành Ni-ni-vê sẽ trỗi dậy cùng với thế hệ này và sẽ kết án họ, vì xưa dân ấy đã sám hối khi nghe ông Giô-na rao giảng; mà đây thì còn hơn ông Giô-na nữa. ⁴²Trong cuộc phán xét, nữ hoàng Phương Nam sẽ đứng lên cùng với thế hệ này, và bà sẽ kết án họ, vì xưa bà đã từ tận cùng trái đất đến nghe lời khôn ngoan của vua Sa-lô-môn; mà đây thì còn hơn vua Sa-lô-môn nữa.

Câu 14: Sau đó, Đức Giêsu nói về điều gì?

Thưa: Đức Giêsu sau đó nói rằng ai đã gặp Đức Giêsu và được Ngài chạm đến, nếu không đáp trả bằng hoán cải triệt để và đầy tràn Thánh Thần, thì số phận cuối cùng sẽ bi thảm hơn rất nhiều. Nguyên văn như sau: ⁴³“Khi thần ô uế xuất khỏi một người, thì nó đi rảo qua những nơi khô cháy, tìm chốn nghỉ ngơi mà tìm không ra. ⁴⁴Bấy giờ nó nói: ‘Ta sẽ trở về nhà ta, nơi ta đã bỏ ra đi.’ Khi đến nơi, nó thấy nhà để trống, lại được quét tước, trang hoàng hẳn hoi. ⁴⁵Nó liền đi kéo thêm bảy thần khác dữ hơn nó, và chúng vào ở đó. Rốt cuộc, tình trạng của người ấy lại còn tệ hơn trước. Thế hệ gian ác này rồi cũng sẽ bị như vậy.”

Câu 15: Mát-thêu 12 kết thúc với lời dạy gì của Đức Giêsu?

Thưa: Người nói: “⁵⁰Vì phàm ai thi hành ý muốn của Cha tôi, Đấng ngự trên trời, người ấy là anh chị em tôi, là mẹ tôi.” Câu này khép lại chương 12 bằng một lời mời gọi tích cực sau hàng loạt lời cảnh báo: hãy để cho Thánh Thần ngự trị, hãy thi hành thánh ý Cha, để trở thành “mẹ, anh chị em” của Đức Giêsu. Đây chính là lời đáp trả tuyệt vời cho dụ ngôn thần ô uế: ngôi nhà không chỉ phải sạch sẽ, mà phải được lấp đầy bởi việc vâng phục thánh ý Thiên Chúa. Ai làm được điều đó sẽ trở thành thành viên thực sự của gia đình Thiên Chúa.

BAN GIÁO LÝ ĐỨC TIN GPTB